1. Home
  2.   MIRT 2010
  3.   Beleidsterreinen in het MIRT
  4.   Water
  5. 2.4 Water

2.4 Water

Nationaal Waterplan/Deltaprogramma

Omdat de belangrijkste economische centra en het grootste deel van de Nederlandse bevolking zich beneden zeeniveau bevinden, is een goede bescherming tegen overstromingen een permanente opgave, te meer nu het klimaat ingrijpend verandert. Daarnaast ligt er vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) de opgave om de waterkwaliteit te verbeteren. Om Nederland veilig en leefbaar te houden zijn daarom concrete maatregelen nodig. De uitstoot van broeikasgassen zal tot het uiterste beperkt moeten worden om omvang en tempo van de veranderingen te beperken. Een aantal verschuivingen in het mondiale klimaatsysteem is echter niet te voorkomen. Een klimaatbestendige inrichting vereist daarom verdediging tegen extreme omstandigheden, veerkracht om snel te kunnen herstellen en aanpassingsvermogen om te kunnen omgaan met de onzekerheden over omvang en tempo van klimaatverandering.

Het rijk zal meer investeren in een klimaatbestendige inrichting van Nederland, waarbij water een meer bepalende factor is bij ruimtelijke afwegingen, inclusief locatiekeuzes. Het rijk agendeert het klimaatbestendig maken van de ruimtelijke inrichting onder meer via het nationaal programma Adaptatie Ruimte en Klimaat (ARK) en het Nationaal Waterplan (NWP), waarin het geactualiseerde beleid en bijbehorende uitvoeringsmaatregelen voor de volledige breedte van het waterbeheer worden opgenomen. In vervolg op de kabinetsreactie op het advies van de Deltacommissie (2008) wordt het Deltaprogramma opgezet dat gericht is op waterveiligheid en zoetwatervoorziening (zie tekstbox 4). De onderdelen waterveiligheid en zoetwatervoorziening uit het Nationaal Waterplan worden in het Deltaprogramma integraal (in gebieden) geconcretiseerd en uitgevoerd. In het verlengde van de Structuurvisie Randstad 2040 wordt in een alliantie gewerkt aan bijdragen voor klimaatbestendige steden.

In de volgende paragrafen worden enkele belangrijke ontwikkelingen op het gebied van het waterbeleid geschetst die invloed hebben op het investeringsprogramma tot en met 2020.

2.4.1 Hoogwaterbeschermingsprogramma

Uit de resultaten van de wettelijke tweede toetsing van de primaire waterkeringen is gebleken dat een deel van deze keringen niet meer voldoet aan de wettelijke norm. In september 2007 heeft de staatssecretaris van VenW een geactualiseerd Hoogwaterbeschermingsprogramma aan de Tweede Kamer gestuurd. Dit programma is erop gericht om alle afgekeurde waterkeringen uit de eerste en tweede wettelijke toetsing weer aan de normen van de Wet op de Waterkering te laten voldoen. De komende jaren worden onder andere maatregelen uitgevoerd aan dijken, dammen en kunstwerken in de Randstad, in de Hollandse en Zeeuwse delta, langs de Waddenzee, in het rivierengebied en aan de Afsluitdijk. Het kabinet heeft, bovenop het reeds eerder in het Infrastructuurfonds gereserveerde budget, in het kader van het Coalitieakkoord ‘Samen werken, samen leven’ € 1.160 miljoen (prijspeil 2009) gereserveerd om het geactualiseerde Hoogwaterbeschermingsprogramma te kunnen uitvoeren. Op basis van het kabinetsbesluit is er op de tweede tranche (€ 165 miljoen) een korting van € 67 miljoen doorgevoerd. Daarnaast is als gevolg van het Aanvullend Beleidsakkoord een taakstelling van € 62 miljoen op dit budget verwerkt. Hiervoor wordt het project Houtribdijk getemporiseerd. Met de actualisatie van het waterveiligheidsbeleid (WV21) wordt voorts bezien of voor de langere termijn de normen nog passen bij de te beschermen waarden. In het Nationaal Waterplan wordt hierop nader ingegaan. Naast het Hoogwaterbeschermingsprogramma worden ook de programma’s Ruimte voor de Rivier en Maaswerken uitgevoerd als onderdeel van het verbeteren van de primaire keringen in Nederland.

2.4.2 Waterbeheer

De Kaderrichtlijn Water (KRW) vraagt om maatregelen ter verbetering van de waterkwaliteit. In 2009 wordt het zogeheten stroomgebiedbeheersplan naar de Europese Commissie gestuurd. In dit plan wordt uiteengezet hoe Nederland gaat voldoen aan de vereisten van de Kaderrichtlijn. Door de maatregelen ter verbetering van de waterkwaliteit te koppelen aan de doelstellingen ter bestrijding van wateroverlast én de doelstellingen op het gebied van natuur, landschap en stedelijke herstructurering kunnen de totale maatschappelijke kosten worden verlaagd en de baten worden verhoogd. Daarom heeft het kabinet voor de verbetering van het waterbeheer € 190 miljoen gereserveerd. De middelen worden besteed aan (stimulering)programma’s gericht op synergie en innovatie bij de KRW en het Waterbeleid 21e eeuw (WB21). De inzet op synergie is gericht op het integreren en combineren van maatregelen voor de KRW met andere maatregelen (bijvoorbeeld natuur) in landelijk en het stedelijk gebied. De inzet op innovatie beoogt een doorbraak te creëren voor de aanpak van een aantal hardnekkige knelpunten. Het gaat hierbij vooral om de onnatuurlijke inrichting van veel van onze wateren en de waterverontreiniging door de landbouw, verkeer en vervoer en de (afval)waterketen. De huidige, generieke maatregelen zijn veelal duur en hebben vaak een (te) laag rendement. De te ontwikkelen kennis en ervaring biedt niet alleen oplossingen voor ons land, maar kan ook worden geëxporteerd. Als gevolg van de ombuigingen (€ 148 miljoen) uit hoofde van het Aanvullend Beleidsakkoord zal het saneringsprogramma worden herijkt.

Voor een financiële impuls voor de uitvoering van KRW-maatregelen in Rijkswateren is uit de enveloppe Water en kust in het Coalitieakkoord vanaf 2011 € 340 miljoen gereserveerd. Het gaat om maatregelen gericht op sanering van waterbodems, het herstel van zoet-zout verbindingen en de verbeterde inrichting van de rijkswateren.

Grasveld met schapen

Tekstbox 4

Deltaprogramma

De Deltacommissie (Commissie Veerman) geeft in haar advies ‘Samen werken met water’ aan wat nodig is om ons land veilig en welvarend te houden in het licht van de klimaatverandering. Daarnaast geeft zij aan wat nodig is voor de waterveiligheid en de zoetwatervoorziening in relatie tot andere gebruiksfuncties, zoals natuur, landbouw en scheepvaart en de ruimtelijke inrichting van de verschillende delen van Nederland. In het ontwerp Nationaal Waterplan, dat in 2008 is verschenen, wordt een uitwerking op maatregelenniveau gegeven. Momenteel wordt gewerkt aan het opstellen van de Deltawet. Ten behoeve van de besluitvorming is een ministeriële stuurgroep ingesteld onder leiding van de minister-president. De wet zal de volgende onderdelen bevatten: 

  • De juridische grondslag voor het Deltaprogramma. 
  • De taken en bevoegdheden van de Deltaregisseur.
  • De instelling van een Deltafonds. 

Volgens planning zal de staatssecretaris van VenW het ontwerp van de Deltawet in het najaar van 2009 aan de Tweede Kamer aanbieden. Daarna wordt de Deltaregisseur benoemd. Parallel aan deze werkzaamheden is reeds begonnen met het opstellen van het Deltaprogramma.

MIRT Projectenboek 2010

Hoofdmenu

Servicemenu